Türkiye’de alan adı satışları büyük bir ivme kazandı. Aralık 2025 itibarıyla “.TR Ağ Bilgi Sistemi” (TRABİS) kayıtlarında bulunan “.tr” uzantılı aktif alan adı sayısı 1,3 milyona ulaşarak önemli bir başarıya imza attı. Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu’nun (BTK) pazar verilerine göre, Türkiye’de alan adları yönetimi 1991 yılında Orta Doğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ) tarafından başlatıldı.
2008 yılında kabul edilen 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu ile birlikte, internet alan adlarının tahsisini yapacak yetkili kurum belirlenmiş ve alan adı yönetimi süreçleri Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı tarafından düzenlenmiştir. Bakanlık, “İnternet Alan Adları Yönetmeliği”ni 7 Kasım 2010 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlayarak yürürlüğe koymuştur. Bu düzenleme ile “.tr” uzantılı alan adlarının tahsisi ve yönetimi BTK’ye devredilmiştir.
TRABİS ile Yeni Bir Dönem Başladı
BTK, 14 Eylül 2022 tarihinde TRABİS’i faaliyete geçirerek alan adı yönetiminde yeni bir dönemi başlatmıştır. 10 Haziran 2023 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanan güncellemelerle alan adı yönetimine dair bazı yenilikler yapılmıştır. Bu kapsamda, “.a.tr” yapısındaki alan adlarının tahsis işlemlerinde kamu kurumları ve özel sektörün belirli alan adlarına öncelik verilmiştir.
Ücretsiz Alan Adı Tahsisi
Alan adı tahsis işlemleri için belirlenen ücretler, BTK tarafından düzenlenmektedir. “gov.tr, edu.tr, tsk.tr, bel.tr ve k12.tr” gibi alan adları ücretsiz olarak tahsis edilmektedir. TRABİS öncesinde Türkiye’de yalnızca yaklaşık 460 bin aktif alan bulunmaktayken, TRABİS’in devreye girmesiyle birlikte bu sayı 1,3 milyona yükselmiştir. Kayıtlarda en büyük payı 988 bin 743 adet alan adı ile “com.tr” uzantılı siteler almaktadır. Bunu 180 bin 62 ile “.tr”, 29 bin 974 ile “org.tr” ve 27 bin 386 ile “net.tr” uzantılı siteler takip etmektedir.
Yerli ve Yabancı Kullanım
Alan adlarını kullanan internet sitelerinin %81,2’si Türkiye’de barındırılmakta, %6’sı Almanya’da, %5,3’ü ABD’de, %2,1’i Fransa’da, %1,6’sı Hollanda’da, %0,9’u Kanada’da, %0,7’si ise İngiltere’de bulunmaktadır. Ayrıca, “.web”, “.av”, “.bel” ve “.edu” gibi mesleki alan adları da kayıtlıdır.
Uyuşmazlıkların Çözümü İçin Yeni Mekanizma
İnternet Alan Adları Yönetmeliği kapsamında, alan adı uyuşmazlıklarını çözmek amacıyla “Uyuşmazlık Çözüm Mekanizması” (UÇM) BTK tarafından hayata geçirilmiştir. TR Alan Adları Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, alan adı tahsisi, kullanımı ve ihlali ile ilgili ortaya çıkan uyuşmazlıkların hızlı ve adil bir şekilde çözülmesine olanak tanımaktadır. Bilgi Teknolojileri ve İnternet Güvenliği Derneği (BTİDER), İstanbul Tahkim Merkezi (ISTAC) ve TOBBUYUM Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi, mahkemeye başvurmadan sorunların çözümü için hizmet vermektedir.
